Ông sinh năm 1937 tại huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, xuất thân từ một gia đình trí thức nghèo, ông sớm nuôi dưỡng khát vọng học tập và cống hiến cho giáo dục. 

• Sau khi tốt nghiệp chuyên khoa Nhi của Đại học Y Dược Hà Nội năm 1961, ông bắt đầu hành trình với nghề y — giảng dạy y khoa, công tác tại Vụ Bảo vệ Bà mẹ và Trẻ em Trung ương. 

• Từ năm 1972, ông góp sức thành lập Trường Trung học chuyên nghiệp Nuôi dạy trẻ Trung ương — tiền thân của các cơ sở đào tạo sư phạm mầm non hiện nay, với vai trò Phó Hiệu trưởng và sau đó là Hiệu trưởng. 

• Trong các vị trí quản lý ở Bộ Giáo dục và Đào tạo — như Vụ trưởng Vụ Giáo dục Thể chất — ông đã dùng nền tảng y học và giáo dục để phát triển tư duy giáo dục toàn diện cho trẻ em. 

Người đặt nền móng cho giáo dục sớm và phát triển tiềm năng con người

Nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của giai đoạn đầu đời, ông tiên phong xây dựng và phát triển khái niệm “giáo dục sớm” (GDS) tại Việt Nam — đặt nền tảng cho việc giáo dục toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần cho trẻ ngay từ những năm đầu đời. 

• Ông sáng lập Viện Nghiên cứu Giáo dục Phát triển Tiềm năng Con người Việt Nam (IPD) từ năm 2011, trực thuộc Hội Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng Việt Nam (VACHE), giữ cương vị Viện trưởng. 

• Dưới sự dẫn dắt của ông, IPD đã biên soạn bộ sách GDS dành cho trẻ từ 0–3 tuổi, bao gồm các nội dung phát triển ngôn ngữ, toán học, âm nhạc, hội họa, kỹ năng sống… nhằm hỗ trợ cha mẹ, giáo viên mầm non và cán bộ quản lý giáo dục trong việc nuôi dạy trẻ toàn diện. 

• Ông cũng đề xuất các mô hình nhóm trẻ gia đình, “giáo dục cha mẹ”, nhằm thích ứng với bối cảnh Việt Nam khi nhiều gia đình khó khăn, không có điều kiện đưa trẻ đến trường mầm non. Các mô hình và đề xuất đó được quốc tế — như UNICEF, United Nations Development Programme (UNDP) — đánh giá cao. 

Ông Nguyễn Võ Kỳ Anh không chỉ là nhà giáo — mà còn là người truyền lửa, người xây dựng nền móng cho giáo dục mầm non, giáo dục sớm, và phát triển toàn diện cho trẻ em Việt Nam. Những đề án, mô hình, bộ sách và tư tưởng của ông giờ đây tiếp tục lan tỏa và có ảnh hưởng đến nhiều thế hệ nhà giáo, phụ huynh và học trò.

Thầy được cộng đồng ghi nhận bởi trí tuệ, đạo đức, lòng tận tụy — là tấm gương sáng cho những ai yêu nghề “trồng người”. 

Sự ra đi của PGS.TS.BS. NGND Nguyễn Võ Kỳ Anh là một mất mát lớn với gia đình, ngành giáo dục — đặc biệt là giáo dục mầm non và giáo dục sớm — và cả cộng đồng những người yêu mến sự nghiệp giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Nhưng di sản ông để lại vẫn còn đó: tư duy giáo dục lấy trẻ em làm trung tâm, sự kết hợp hài hòa giữa y học, tâm lý học và sư phạm, và tình yêu thương, tận tụy với nghề.

Trong những tháng ngày tới, chúng ta — những người làm công tác giáo dục, cha mẹ, các tổ chức cộng đồng — hãy nối tiếp tinh thần của ông, tiếp tục vun đắp, phát huy giá trị “giáo dục vì trẻ em Việt Nam”, để di sản của ông mãi sống trong từng lớp học, từng mái trường, từng ngôi nhà.

Chương trình tang lễ của PGS.TS.BT.NGND NGUYỄN VÕ KỲ ANH